/  Gezi

Gezi

Ayder nerededir?

Karadeniz'in mutlaka gezilmesi gereken yerlerinden olan Ayder, tam olarak nerededir?

Ayder nerededir?

Ayder' 1300 lü yıllarda Halalılar tarafından kurulmuştur. Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinin 19 km güneydoğusunda yeralan 1350 m rakımda ladin ve kayın ormanlarıyla kaplı bir yayladır.

Ayder hiçbir zaman yayla olarak kullanılmamıştır, Ayder'i Halalılar dinlenme amaçlı kullanmışlardır. Halalılar, Hala Köyünden yaylalarına (Kavrun, Ceymakçur, Paákçur) göç ederken Ayder'de kaplıcada dinlenirler. Araştırmacı Metehan Mollamehmetoğlu Ayderin 1900'lü yıllarda bölge insanı'nın(Halalılar) bir dinlenme yeri olduğunu söyledi. Kaplıcanın geçmişi 1700'lü yılları bulunmaktadır.

Halalıların Ayder, Aşağı Ceymakçur,Yukarı Ceymakçur diye üç yaylası vardir. Mayıs ayında Ayder haziran ayinda aşağı Ceymakçur temmuz ayında Yukarı Ceymakçur yaylalarına göç edilir. Agustos ayında Aşağı Ceymakçura göçler indirilir göççüler Ayderde Hodoc'a (ot biçme şenlikleri ) inerler.Eylül ayında da göçler Aydere iner ekim ayinda da Hala köyüne göçerler Hallalılar yakin zamana kada Ayderi yayla olarak kulanırlardi.Turizmle beraber Ayder yaylası da turizm ve eğlence merkezi oldu.

Şehrin karmaşasından kaçmak istiyorsunuz. Yeşile, doğaya koşmak istiyorsunuz. Dinlenmek, yenilenmek istiyorsunuz. Ülkemizin yeşili ve hırçın mavisiyle ünlü Karadeniz Bölgesi'nin şirin ili Rize ve Rize'nin incisi Ayder Yaylası sizin tüm yorgunluğunuzu almak için birebirdir. Ayder Yaylası mis gibi yayla havasıyla, eşsiz doğasıyla, Karadeniz kültürünü yaşatmak ve deşarj etmek için bekler sizi.

Ayder Yaylası Rize ilinin, Çamlıhemşin ilçesi sınırları içinde bulunmaktadır.

Ayder Yaylası, uzun zamandır yöre halkı tarafından bilinse de ünlenmesi çok eski değildir. Trabzon havalimanından uçakla ya da kara yolu ile Rize'ye ulaştıktan sonra Çamlıhemşin ve Ayder Yaylası servis araçlarıyla ulaşabilirsiniz Ayder Yaylası'na. Çamlıhemşin'den itibaren doğa tüm güzelliği ile göz kırpar yol boyunca. Ayder Yaylası yolu boyunca Fırtına Deresi, gürül gürül sesiyle eşlik eder sizlere. Yakın bir zamanda yenilenmiş asfalt yol ile ulaşılan Ayder Yaylası'na Çamlıhemşin'den 30 dakika gibi bir zamanda ulaşım mümkün. Ayder Yaylası yolu boyunca birçok yerde durup bu güzellikleri çekmek isteyeceksiniz. Yanından geçeceğiniz köyler doğa ile iç içe, ahşap evleri ve bu evlerin arkasında fon gibi duran yeşil dağlar ise adeta karpostal gibidir.

Kısa sayılacak bir yolculuktan sonra yeryüzündeki cennet diyebileceğiniz Ayder Yaylası'na ulaştınız artık. Ağzınız kesinlikle açık kalacak doğanın bu nadide güzelliği karşısında. Şaşkınlığınızı giderdikten sonra başlarsınız Ayder Yaylası'nı keşfe. Ayder Yaylası çam ormanları, doğayla bütünleşmiş yayla evleri, rengarenk çiçek dolu düzlükleri, heybeti ile yeşile bürünmüş Kaçkarlar, çeşit çeşit çiçeklerden elde edilmiş Ayder Yaylası balı ile, yaylanın yukarısına doğru dağların arasından adeta fışkırarak akan şelalesi Ayder Yaylası'nın ilk keşfedilecek doğal harikalarıdır. Aman makinanızda filmi bol tutun. Ayder Yaylası'nın bu güzelliklerini arkadaşlarınıza anlatmaya kelimeler yetmez, eğer bu güzellikleri fotoğraflamadıysanız.

Ayder Yaylası, 1987 yılında turizm merkezi ilan edilmiştir. Ayder Yaylası turizm merkezi ilan edildikten sonra, bölgeye konaklama tesisleri yapılmaya başlanmıştır. Bugün Ayder Yaylası, 1000 civarında misafirini konaklatabilecek, ahşap yayla evleri tarzında tesisleri ile sizlere Ayder Yaylası'nı yaşama fırsatı sunmaktadır. Ayder Yaylası, doğal güzellikleri ile birlikte sizlere Karadeniz mutfağından eşsiz lezzetler sunmaktadır. Ayder Yaylası'nda yöreye özgü karalahana, mısır yarması ve barbunyadan yapılan karalahana çorbası, kabuğu alınmış mısırdan yapılan mısır çorbası, karalahanaya sarılmış lahana sarması, kaygana ve kuymak, Ayder Yaylası keyfinize ayrı bir lezzet katar. Soğuk ülkelerde yetişen omega 3 yağı ile sağlığa oldukça faydalı somon balığının yerlisi diyebileceğimiz Ayder Yaylası'nın buz gibi sularında işletmelerin özel hazırladığı havuzlarda yetiştirilen alabalığı Ayder Yaylası'nda kesinlikle tatmanız gerekir. Başka yerde Ayder Yaylası'nda aldığınız bu lezzeti bulmanız pek mümkün değil.

Ayder Yaylası, etrafında bulunan pek çok el değmemiş keşfedilmeyi bekleyen yaylaları ve gölleri ile de meşhurdur. Ayder Yaylası'ndan bu yaylalara sizleri rehber eşliğinde götürebilecek tur şirketleri vardır. Ayder Yaylası'nın bu eşi benzeri olmayan yaylaları için bir gününüzü ayırmanız gerekir. Tur bitiminde buna değdiği için Ayder Yaylası'ndan uzak kaldığınıza pek üzülmezsiniz. Ayder Yaylası programınız içerisinde Fırtına Deresi'nde rafting yapabilirsiniz. Yine Ayder Yaylası'nda rafting için sizlere eşlik edecek profesyoneller mevcuttur.

Ayder Yaylası, görünen doğal güzellikleri içerisinde yer altından çıkan yöre halkının uzun yıllardır yararlandığı, 55 derecelik şifalı kaplıca suyu da bulunmaktadır. Ayder Yaylası'nda bu kaplıca suyundan yararlanmak için modern bir tesis inşa edilmiştir. Ayder Yaylası yaz aylarında yoğun bir talep yaşamaktadır. Ayder Yaylası'ndaki konaklama tesisleri bu talebi diğer dönemlere de yaymak için birçok girişimde bulunmaktadır. Ayder Yaylası kar düştükten sonra ayrı bir güzelliğe bürünmektedir. Aynı zamanda Ayder Yaylası Heliski ile kayak yapan, özellikle yurt dışından gelen kayakçılar ile hareketlenmektedir.

Son yıllarda Ayder Yaylası'na olan talep giderek artmaktadır. Ayder Yaylası hem yurt içi, hem yurt dışından birçok tatilciyi konuk etmektedir. Ayder Yaylası özellikle yurt dışı olarak İsrail'den yoğun turist almaktadır. Doğanın bu harikasında yenilenmek, kendinizi iyi hissetmek için Ayder Yaylası sizleri beklemektedir.

Hemşin Evleri

Genellikle konak türünden yapılan evler taş malzeme işlenerek yapılmış olup 3 katlı ve üst kısımlar ahşap işlemedir. Bazı konaklarda alt katlarda taş işlemeler kullanılmış olup, üst katlarda kimi konaklar dolma taş tekniğiyle ahşap arasına taş doldurmak suretiyle yapılmıştır. 

Hemşin Evleri

Bazı evler ise ahır bölmesi taştan yapılarak üst katlar ahşap malzeme ile boğaz geçme tekniği tatbik edilmek suretiyle imal edilmiştir. Konakların mutfak bölümünde ateşin yakılabileceği yontma taşlarla işlenmiş kemer bağlantılar dumanın dışarıya atılmasını sağlayan baca teknikleri ev halkının oturması yemek yemesi için avlu, evin yiyecek ihtiyacının depolandığı maran adı verilen ambar, misafir ağırlamak için düzenlenmiş baş oda bu odalarda şömine banyo ve tuvalet bulunmaktadır. 

Ahşap yapı tekniğinde uygulanan sistemlerde kapı ve menteşenin dışında hiç çivi kullanılmadan ahşap ev ustaları tarafından oyma sanatının en ince teknikleri, kapı, pencere ve köşe bağlantılarında titiz bir şekilde uygulandığı görülmektedir. 

Hemşin evlerini meydana getiren ustalar yer seçiminden malzeme seçimine evin bitirilip teslimine kadar tüm sorumluluğu taşırlardı. Hemşin evlerinin korunması gereken bu evlerin günümüzde ve gelecekte çok önemli kültürel değerleri vardır.

Samistal Yaylası

2450 metre rakıma sahipt Samistal Yaylasına hem Ayder üzerinden, hem de Palovit yaylasından varabilirsiniz. Eğer araba ile gidecekseniz Ayder güzergahını kullanmanız tavsiye edilir. Daha kısa zamanda ulaşırsınız. İkinci varış rotası ise;Palovit'e kadar araba ile gittikten sonra yaya olarak yaklaşık 2 saat yürüyerekte varmanız mümkün.Araba ve yaya.Araba ile Ayder'den.Yaya Palovit üzerindne aşılarak ulaşılabilir.

Samistal Yaylası

Samistal yaylasının en büyük özelliklerinden biri evlerinin çok eski olması ve de evlerin yapımında kullanılan taşların sal şeklinde ve de büyük kütle halinde olmasıdır. Konaklama tesisi ve Lokanta yok. Bakkal ve kahvehane mevcut.

Avusor Yaylası

Bölgede Lazlar'ın kullandığı bir yayladır. Ayder'den Kavrun'a giderken, ilk sola sapıldığında Avusor Yaylası yoluna girilmiş olur. Avusor Yaylası'nın aşağı bölümü ahşap evleriyle birlikte genellikle taş evlerden oluşmuştur. Yaklaşık 50 ev mevcuttur. 

Avusor Yaylası

Yukarı yayla ise, çığ tehlikesinden dolayı genellikle bir insan boyundan kısadır. Özellikle soğuğa karşı tezekle örtülen bu evler, 50 civarındadır. Avusor Yaylası, Kemerli Kaçkar Dağı'nın alt yerleşkesi olup, adını verdiği Avusor Gölü'yle de ünlüdür.

Ayder Yaylası Kaplıcaları

Ayder Yaylası'nda yıllarca bölge halkı tarafından bilinen ve kullanılan kaplıca, 2005 yılında sağlık merkezine dönüşmüştür.

Tabiat harikası olan Ayder Yaylası'nda kaplıca keyfini yaşamak ve sağlık bulmak amacıyla ülkemizin her yerinden kaplıca severler Ayder Yaylası'nı ziyaret etmektedirler.

Yeşillikler içerisinde şifa bulmak ve temiz bir hava solumak için Ayder Yaylasını ve Ayder Yaylası Kaplıcalarını şiddetle tavsiye ederim.

Palovit Yaylası

Palovit Yaylası, Trovit Yaylası'nı geçtikten sonraki aşıttan aşağıya doğru inilerek ulaşılan bir yayladır. Çamlıhemşin'e 4 saatlik araba yolu uzaklığında bulunan Palovit Yaylası'nın hemen karşısında da Meleskur Yaylası bulunmaktadır. 

Bu iki yayla Apevanak Yaylası'ndan gelen dereyle birbirinden ayrılmaktadır. Palovit Yaylası, Samistal'a ulaşılan patika yolu tarafındadır.Aşıt'ın hemen karşısındaki yayladır.Palovit Yaylası Çamlıhemşin sınırlarında olmasına rağmen arka Hemşin tabir edilen Hemşin ilçesinin kullandığı bir yayladır. 

Palovit ve Meleskur yaylaları günümüzde de hayvancılık faaliyetlerinin yürütülmesi itibariyle “'yayla”' sıfatını koruyan ve geçiş noktası olması itibariyle önemli yaylalardır.Palovit ve Meleskur yaylalarındaki mimari yapı geleneksel taş işçiliğinden örnekler taşısa da, eski özelliğini yavaş yavaş yitirmektedir. Bunda bu iki yaylaya çıkarılan araba yolunun etkisi büyük olmuştur. 

Palovit yaylası, Çayeli'ne bağlı Çilingir, Arsavos, Sefalı köyleri ve Hemşin'e bağlı Çaneva ve Ortaköy köyleri tarafından kullanmaktadır.

Sal Yaylası

Pokut yaylasından sırt takip edilirse Sal yaylasına varılır. Her iki yayla 15 dakikalık yürüyüş mesafesinde birbirine yakındır. Sırttan geçilirken aşağılarda Pilunçut Kahvesi'nin artık hiç gelmeyecek katırcılarını bekler gibi durduğu görülür. Sal yaylasında k kenarları evlerle çevrili bir düzlük bulunur. Büyük ihtimalle de bu düzlük yaylaya adını vermiştir.. 

Bu düzlüğün çevresinde irili ufaklı, geleneksel mimariye uygun Hemşin evleri vardır. Sal'daki evlerin tamamı ahşap olmakla birlikte, son yıllarda yapılanlar da mimari açıdan çok fazla uyum sağlamasa da ahşaptır. Sal da Pokut yaylası gibi susuzluğu ile ünlüdür. Sırt üstünde kurulduğu için yanı başında herhangi bir ırmak veya dere olmaması dezavantajdır. 

Kaynak suları ise yaylanın çok aşağılarında çıktığından yaylaya pek faydası yoktur.. Onun için yayladaki birkaç kaynak, ağustostaki yoğunluğa yetmiyor. 

Evlerin hemen üzerindeki alana çıkıldığında ise Altıparmaklar'dan Kemerli ve Büyük Kaçkar'a kadar "en yüksekler" görülebilir. Ayrıca görüş açısının net olduğu havalarda Kafkas Dağları'nı ve Karadeniz'i de izlemek mümkün Sal yaylasından. Sal yaylasını diğer yaylalardan ayıran en önemli özelliği sadece bir köy tarafından kullanılması. 

Çamlıhemşin'in Çinçiva köyü tarafından kullanılan yayla özellikle Temmuz başından itibaren dolmaya başlar. Bazı yaylacılar Ekim'e kadar yaylada kalır. Sal'ın yayla sakinleri için bir avantajı da köylerine 45 dakikalık araç yolu uzaklığında olmasıdır.

Polakcur Yaylası

Çalışma alanının kuzeydoğu köşesini oluşturan bu yayla 2100 m rakımda bir vadi yamacında kurulmuştur ve üç mahalleden oluşmaktadır. Ardeşen-Beyazkaya, Hala ve Civik köyleri tarafından kullanılmaktadır. Ayder'e 5.5 km, İlçeye ise 25.5 km uzaklıktadır. Milli park sınırının dışında kalmaktadır. Nüfus Temmuz sonlarından itibaren 85 kişiye kadar çıkmaktadır. Yaylaya çıkışlar 30 Mayıs itibarıyla başlamakta ve Ekim ayının üçüncü haftasında yayla tamamen boşalmış olmaktadır. Hepsi ahşap ancak alt bölümleri taş olan 23 sağlam, 14 yıkık (ocaklık) ev bulunmaktadır. 

Palakçur Yaylası

Elektrik olmayan yaylaya yol 15 yıl önce ulaşmıştır. Konutların içinde su bulunmamaktadır. Konutlarda piknik tüp ve odun yakılmakta ancak tezek de kullanılmaktadır.